Kleine serie laten 3D-printen: vanaf welk aantal loont spuitgieten (en wanneer niet)?

Je hebt een beugel, een inzetstuk of een behuizing die werkt. Nu wil je er vijftig. De spuitgieter vraagt eerst een matrijs, en die kost meer dan de vijftig stukken samen. De freezer rekent per stuk en per uur. En de 3D-printer? Die begint vandaag.

Voor series van 10 tot een paar honderd stuks is 3D-printen meestal de goedkoopste en snelste optie. Daarboven wint spuitgieten. Waar het omslagpunt precies ligt, hangt af van het onderdeel, en dat leggen we hieronder uit met de cijfers die we zelf hanteren.

Waarom de stukprijs bij printen vlak blijft

Bij spuitgieten betaal je één keer veel (de matrijs) en daarna weinig per stuk. Bij 3D-printen bestaat die eerste kost niet. Er is geen mal en geen opstartkost. Het eerste stuk kost ongeveer evenveel als het vijftigste.

"Ongeveer", want de stukprijs daalt wél een beetje naarmate de serie groeit. We vullen de printplaat vol in plaats van één stuk per keer, het ontwerpwerk verdeelt zich over meer stukken en de nabewerking gaat in batch. Vanaf enkele stuks zie je dat al in de offerte. Maar het blijft een zachte curve, geen klif.

Dat vlakke verloop is precies de reden dat 3D-printen wint bij kleine aantallen en verliest bij grote. Een matrijs die je over 20.000 stuks afschrijft, kost per stuk bijna niets meer. Diezelfde matrijs over 80 stuks afschrijven is de duurste manier om aan 80 stuks te geraken.

Wat een kleine serie kost bij ons

De richtprijzen uit onze prijsgids, geldig voor de meeste opdrachten:

Boven de 50 stuks geven we geen vaste tabel, en dat is bewust. Een serie van 200 kleine clips en een serie van 200 behuizingen van 15 cm zijn totaal andere opdrachten: de eerste past op twee printplaten, de tweede vraagt dagen printtijd. Stuur je bestand en het aantal, en je hebt binnen 24 uur een prijs per stuk voor de aantallen die jij overweegt (bijvoorbeeld 25, 100 en 250 naast elkaar, zodat je zelf het omslagpunt ziet).

Een concreet voorbeeld uit het atelier: een set pegboard-inzetplaten op maat voor een Milwaukee PACKOUT-koffer, getekend én geprint in carbonversterkt PETG, kwam op €105. Wil je diezelfde set voor tien koffers, dan betaal je het tekenwerk één keer en de printtijd tien keer.

Vanaf welk aantal loont spuitgieten?

Er is geen vast getal, wel een vaste rekensom. Vraag de spuitgieter twee cijfers: de matrijskost en de stukprijs. Vraag ons de printprijs per stuk voor jouw aantal. Dan:

(matrijskost ÷ aantal stuks) + stukprijs spuitgieten, tegenover printprijs per stuk

Zolang de linkerkant hoger is, print je. Voor een eenvoudig stuk in een aluminium matrijs ligt dat omslagpunt in onze ervaring meestal ergens tussen 250 en enkele duizenden stuks; voor complexe stukken met inserts of meerdere matrijsdelen schuift het verder op, omdat de matrijs duurder wordt. Kleine series van 10 tot 250 stuks zijn daarom bijna altijd printwerk.

Twee dingen die de rekensom vaak over het hoofd ziet:

• Ontwerpwijzigingen. Verander je na 100 stuks een gat van 6 naar 8 mm, dan passen wij het bestand aan (€45 per uur, meestal een kwartier) en printen we verder. Bij een matrijs betaal je een aanpassing van de mal, of een nieuwe.
• Levertijd. Een matrijs maken duurt weken. Een serie printen begint de dag na je akkoord. Als je die 50 stuks over drie weken al nodig hebt, is spuitgieten geen optie, wat de rekensom ook zegt.

Welke materialen kunnen in serie?

Alles wat we voor enkelstuks printen, kan ook in serie. Voor onderdelen die iets moeten doen kiezen we meestal uit deze vier:

• PETG voor houders en behuizingen binnen: taai, maatvast, bestand tot ±75 °C.
• ASA voor alles wat buiten hangt of in de zon staat: UV-stabiel, verkleurt niet.
• Nylon voor tandwielen en klemmen die slijtage moeten verdragen.
• Carbon- of glasvezelversterkt (PETG of nylon) voor beugels en inzetstukken die stijf moeten blijven onder belasting.

ABS, PC en TPU kunnen ook. De volledige lijst met eigenschappen staat in de materialengids. Wat je van een serie mag verwachten: dezelfde kwaliteit voor het eerste en het laatste stuk, want ze komen van hetzelfde bestand met dezelfde instellingen.

Één ding dat spuitgieten níét kan en wij wel: elk stuk anders. Een nummer per exemplaar, of een andere gatpositie. Voor een serie van 40 gereedschapshouders met per werkpost een ander label is dat geen meerkost van betekenis, want het bestand wijzigt, niet het proces.

Hoelang duurt een serie?

Offerte binnen 24 uur. Na je akkoord: eenvoudige series zijn vaak binnen enkele dagen klaar, grotere series of stukken in nylon of vezelversterkt materiaal vragen langer, en dat staat dan in de offerte. Tussentijds leveren kan ook: eerst 10 stuks om te testen, daarna de rest. Voor de meeste bedrijfsklanten is dat de veiligste manier om een serie te starten.

Afhalen in Tessenderlo of verzending, zoals afgesproken.

Wanneer we je doorverwijzen

Soms zeggen we nee, of "nog niet". Concreet:

• Je hebt duizenden stuks nodig en het ontwerp ligt vast. Dan is spuitgieten goedkoper per stuk en zeggen we dat vooraf.
• Het stuk moet permanent boven de 100 °C werken of spuitgietglad zijn aan alle kanten. Daar is een ander proces beter.
• Je wil eerst weten of het ontwerp klopt. Dan raden we aan om met 5 of 10 stuks te beginnen in plaats van meteen 200 te bestellen. Een ontwerpfout vind je liever in de eerste serie.

Wat we níét doen, is een serie spuitgieten of frezen aanbieden onder onze eigen naam. Ligt je aantal boven wat printen zinvol maakt, dan krijg je dat te horen bij de offerte.

Veelgestelde vragen

Vraag een prijs voor jouw aantal

Stuur je bestand (of foto) en het aantal via de offertepagina of naar hello@embody3.com. Vermeld gerust meerdere aantallen; dan krijg je een prijs per stuk voor elk, en zie je zelf waar het voor jou omslaat. Alles over serieproductie zonder matrijs staat op kleinseries.